Porthladd Rhydd Celtaidd

Mae’r Porthladd Rhydd Celtaidd ar agor i fusnes a bydd yn darparu llwybr carlam ar gyfer economi sero net Cymru, gan gynhyrchu dros 16,000 o swyddi newydd, gwyrdd a hyd at £5.5 biliwn o fuddsoddiad newydd. Mae’r cais trawsnewidiol yn cwmpasu porthladdoedd Aberdaugleddau a Phort Talbot ac yn rhychwantu datblygiadau ynni glân ac asedau arloesi, terfynellau tanwydd, gorsaf bŵer, peirianneg drom a’r diwydiant dur ar draws de-orllewin Cymru.  

Mae consortiwm y Porthladd Rhydd Celtaidd yn cynnwys Porthladdoedd Cysylltiedig Prydain (ABP), Cyngor Castell-nedd Port Talbot, Cyngor Sir Benfro a Phorthladd Aberdaugleddau.  Mae safleoedd treth a thollau’r cais, sydd wedi’u lleoli’n strategol, yn ymestyn dros bron i 250 hectar yn Sir Benfro a Chastell-nedd Port Talbot.  

Mae’r manteision i fusnesau sydd wedi’u lleoli yn y safleoedd hyn neu sy’n adleoli iddynt, yn cynnwys: 

• 5 mlynedd o ryddhad ardrethi
• 100% o lwfansau cyfalaf uwch ar wariant
• Lwfansau Cyfraniadau Yswiriant Gwladol ar staff newydd am 3 blynedd
• Lwfansau Strwythur ac Adeiladau am 10 mlynedd
• Gostyngiad yn nhreth tir y dreth stamp ar bryniannau
• Rhyddid rhag tollau ar nwyddau sy’n mynd i mewn ac yn gadael yr ardal dollau  

Mae’r manteision i ardaloedd y Porthladd Rhydd yn cynnwys: 

• £25m i wella isadeiledd y tu mewn i'r ffin.
• Mae awdurdodau lleol yn cadw 100% o'r elfen ddyrchafedig o’r refeniw ar drethi busnes am 25 mlynedd.
• Gall awdurdodau lleol fenthyca yn erbyn refeniw ar drethi busnes yn y dyfodol, er mwyn gallu buddsoddi ymlaen llaw mewn rhaglenni seilwaith a sgiliau.
• Cyfleoedd o fewn y gadwyn gyflenwi ar gyfer busnesau presennol a rhai newydd.
• Cyfleoedd cyflogaeth a grëwyd gan y buddsoddiad.
• Cyfleoedd i gydweithio â Phorthladdoedd Rhydd eraill.